การตั้งเป้าหมายทางการเงินเพื่อเก็บเงินแสนแรกในชีวิต ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่ช่วยเปลี่ยนผ่านชีวิตจากระดับเริ่มต้นไปสู่ความมั่นคงทางการเงิน เงินหนึ่งแสนบาทอาจดูเป็นจำนวนที่ท้าทายสำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นทำงานหรือผู้ที่ยังไม่เคยมีพฤติกรรมการออมอย่างจริงจัง แต่ในทางจิตวิทยาทางการเงิน เงินแสนแรกคือสิ่งท้าทายที่สุดเสมอ เมื่อใดก็ตามที่สามารถก้าวข้ามผ่านหลักแสนแรกไปได้ ความรู้ ทักษะ และวินัยที่สร้างขึ้นระหว่างทางจะกลายเป็นรากฐานสำคัญที่ช่วยให้เงินแสนต่อๆ ไปรวมถึงเงินล้านแรกเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วและง่ายดายยิ่งขึ้น
จิตวิทยาและทัศนคติเบื้องหลังการเก็บเงินแสนแรก
ความสำเร็จในการออมเงินไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนรายได้เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับกระบวนการทางความคิดและการบริหารจัดการพฤติกรรมของตนเองเป็นหลัก
การเปลี่ยนเป้าหมายที่เลื่อนลอยให้เป็นตัวเลขที่จับต้องได้
ข้อผิดพลาดส่วนใหญ่ของผู้ที่ล้มเหลวในการเก็บเงินคือการตั้งเป้าหมายที่กว้างเกินไป เช่น อยากมีเงินเก็บเยอะๆ หรือ อยากออมเงิน การตั้งเป้าหมายแบบนี้ขาดแรงผลักดันและยากต่อการวัดผล การเปลี่ยนมาตั้งเป้าหมายให้ชัดเจน เช่น ต้องการเก็บเงินหนึ่งแสนบาทให้ได้ภายในระยะเวลาสิบสองเดือน จะช่วยให้สมองสามารถคำนวณและแตกยอดออกมาเป็นแผนปฏิบัติการรายเดือนและรายวันได้อย่างเป็นรูปธรรม
พลังของการแบ่งเป้าหมายใหญ่ให้เป็นเป้าหมายย่อย
เมื่อตัวเลขหนึ่งแสนบาทดูเป็นเรื่องไกลตัว วิธีการที่ได้ผลที่สุดคือการหารย่อยตัวเลขนั้นออกมา หากต้องการเก็บเงินหนึ่งแสนบาทภายในหนึ่งปี หมายความว่าต้องเก็บเงินให้ได้เดือนละประมาณแปดพันสามร้อยสามสิบสามบาท หรือคิดเป็นวันละประมาณสองร้อยเจ็ดสิบแปดบาท การมองตัวเลขรายวันหรือรายเดือนที่น้อยลงจะช่วยลดความกดดันในจิตใจ และทำให้รู้สึกว่าเป็นสิ่งที่มีความเป็นไปได้สูงที่จะทำสำเร็จในชีวิตประจำวัน
สูตรจัดสรรเงินทุนเพื่อเร่งสปีดเงินออม
การเก็บเงินแสนให้ได้ไวที่สุดจำเป็นต้องมีระบบการบริหารเงินที่ชัดเจน ไม่สามารถพึ่งพาเพียงแค่ความตั้งใจในแต่ละวันได้ ระบบการจัดสรรเงินแบบสัดส่วนจึงเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุด
การใช้ระบบออมก่อนใช้ด้วยบัญชีอัตโนมัติ
กฎเหล็กของการเก็บเงินแสนแรกคือการหักเงินออมทันทีที่รายได้โอนเข้ามาในบัญชี โดยไม่ต้องรอให้เหลือเมื่อสิ้นเดือน วิธีการที่แนะนำคือการเปิดบัญชีเงินฝากดอกเบี้ยสูงที่แยกส่วนต่างหากจากบัญชีที่ใช้ในชีวิตประจำวัน และตั้งค่าระบบโอนเงินอัตโนมัติในวันเดียวกับที่เงินเดือนออก การทำให้เงินออมเคลื่อนย้ายไปอยู่ในที่ที่เข้าถึงได้ยากก่อนที่ความต้องการซื้อจะเกิดขึ้น จะช่วยตัดปัญหาเรื่องการใจอ่อนและควบคุมรายจ่ายได้ทันที
การประยุกต์ใช้สูตรแบ่งสัดส่วนเงินสำหรับผู้เร่งรัด
สำหรับผู้ที่ต้องการเก็บเงินแสนแรกให้ได้ไวที่สุด อาจจำเป็นต้องปรับสัดส่วนการออมให้เข้มงวดมากกว่าปกติทั่วไป โดยอาจเลือกใช้สูตรการแบ่งเงินดังนี้
-
ส่วนที่หนึ่ง ร้อยละ 40 สำหรับการออมเพื่อเป้าหมายเงินแสน เงินส่วนนี้จะถูกตัดออกไปลงทุนหรือฝากในบัญชีดอกเบี้ยสูงทันที
-
ส่วนที่สอง ร้อยละ 50 สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น ได้แก่ ค่าที่พัก ค่าเดินทาง อาหารหลัก และภาระหนี้สินที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
-
ส่วนที่สาม ร้อยละ 10 สำหรับการใช้ชีวิตและรางวัลสั้นๆ เงินส่วนนี้ใช้เพื่อรักษาความสมดุลในชีวิต ไม่ให้ตึงเครียดจนเกินไปจนล้มเลิกแผนกลางคัน
การวิเคราะห์และอุดรอยรั่วทางการเงินในชีวิตประจำวัน
นอกจากการเพิ่มอัตราการออมแล้ว การตรวจสอบพฤติกรรมการใช้จ่ายในอดีตคือวิธีที่ช่วยเพิ่มจำนวนเงินออมรายเดือนได้อย่างรวดเร็วโดยไม่ต้องรอให้รายได้เพิ่มขึ้น
การคัดแยกรายจ่ายจำเป็นและรายจ่ายตามอารมณ์
กระบวนการนี้ทำได้โดยการจดบันทึกรายรับรายจ่ายอย่างละเอียดเป็นเวลาสามสิบวัน จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อแยกแยะระหว่างสิ่งที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและสิ่งที่ตอบสนองความต้องการชั่วคราว รายจ่ายแฝงในชีวิตประจำวัน เช่น ค่ากาแฟแบรนด์ดังราคาแพง ค่าบริการรายเดือนของแอปพลิเคชันที่ไม่ได้เปิดใช้งาน หรือการสั่งอาหารเดลิเวอรีบ่อยครั้ง สิ่งเหล่านี้คือรอยรั่วขนาดใหญ่ที่คอยสูบเงินออกจากกระเป๋าโดยไม่รู้ตัว การลดหรือตัดรายจ่ายส่วนนี้ลงสามารถเพิ่มเงินออมได้หลายพันบาทต่อเดือน
กลยุทธ์การชะลอความยากซื้อสามวัน
เมื่อมีความรู้สึกอยากได้สิ่งของบางอย่างที่ไม่ใช่สิ่งของจำเป็นในชีวิตประจำวัน ให้บังคับตัวเองให้รอเป็นเวลาสามวันก่อนที่จะตัดสินใจซื้อ ในช่วงเวลานี้ความตื่นเต้นและความต้องการตามอารมณ์ชั่ววูบจะเริ่มลดลง ทำให้สามารถใช้เหตุผลในการพิจารณาได้ดีขึ้นว่าสิ่งของนั้นมีความคุ้มค่าและจำเป็นต่อชีวิตจริงหรือไม่ หรือเป็นเพียงแค่กระแสสังคมชั่วคราว
การเร่งอัตราการเติบโตของเงินทุนด้วยการเพิ่มรายได้
การประหยัดเพียงอย่างเดียวมีข้อจำกัดเนื่องจากค่าใช้จ่ายไม่สามารถลดลงจนเป็นศูนย์ได้ ดังนั้น วิธีการที่จะช่วยให้เข้าสู่เป้าหมายเงินแสนได้เร็วที่สุดคือการสร้างรายได้เพิ่มขึ้น
การใช้ทักษะความสามารถเดิมสร้างช่องทางทำเงินใหม่
วัยทำงานทุกคนล้วนมีทักษะบางอย่างที่สามารถนำมาพัฒนาเป็นรายได้เสริมได้ เช่น ทักษะด้านการแปลภาษา การเขียนบทความ การออกแบบกราฟิก การสอนพิเศษออนไลน์ หรือแม้กระทั่งการขายสินค้าผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ การนำเวลาว่างในช่วงเย็นหรือวันหยุดเสาร์อาทิตย์มาสร้างรายได้เสริม โดยกำหนดให้รายได้จากช่องทางที่สองทั้งหมดโอนตรงเข้าสู่บัญชีเงินออมเงินแสนโดยตรง จะช่วยร่นระยะเวลาในการบรรลุเป้าหมายลงได้อย่างมหาศาล
คำถามที่พบบ่อย
หากทำงานประจำและไม่มีเวลาว่างเลย จะสามารถเก็บเงินแสนแรกให้ไวได้อย่างไร
หากข้อจำกัดคือเรื่องของเวลาที่ไม่สามารถหาตัวเงินเสริมได้ สิ่งที่ต้องเน้นย้ำคือการควบคุมรายจ่ายอย่างเข้มงวดและการบริหารเงินออมให้ทำงานแทน การนำเงินออมรายเดือนไปใส่ในบัญชีเงินฝากดิจิทัลที่ให้ดอกเบี้ยสูงกว่าบัญชีออมทรัพย์ทั่วไป หรือการลงทุนในกองทุนรวมตลาดเงินที่มีความเสี่ยงต่ำแต่ให้ผลตอบแทนดีกว่าการฝากเงินนิ่งๆ จะช่วยให้เงินทำงานและเติบโตได้โดยไม่ต้องใช้เวลาส่วนตัว
การนำเงินออมทั้งหมดไปลงทุนในหุ้นหรือคริปโตเคอร์เรนซีเพื่อให้ถึงแสนไวขึ้นเป็นวิธีที่ดีไหม
ไม่แนะนำสำหรับผู้ที่กำลังเก็บเงินแสนแรก เนื่องจากสินทรัพย์เหล่านั้นมีความผันผวนสูงมากและมีความเสี่ยงที่จะสูญเสียเงินต้น หากตลาดอยู่ในช่วงขาลง เงินที่ตั้งใจสะสมมาอาจลดลงเหลือครึ่งเดียว ซึ่งจะส่งผลเสียต่อกำลังใจอย่างรุนแรง เงินแสนแรกควรเน้นการเก็บรักษาเงินต้นให้อยู่ครบถ้วนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงต่ำถึงปานกลาง เช่น บัญชีเงินฝากประจำ พันธบัตรรัฐบาล หรือกองทุนรวมตราสารหนี้
เราควรบอกเป้าหมายการเก็บเงินแสนของเราให้เพื่อนหรือคนรอบข้างรู้หรือไม่
การบอกเป้าหมายสามารถทำได้หากคนรอบข้างเป็นกลุ่มคนที่มีทัศนคติเชิงบวกและพร้อมสนับสนุน การบอกเป้าหมายจะช่วยสร้างแรงกดดันในเชิงบวกและเป็นตัวช่วยเตือนสติเมื่อเรากำลังจะใช้เงินเกินตัว อย่างไรก็ตาม หากคนรอบข้างมีแนวโน้มที่จะล้อเลียนหรือชวนใช้เงิน การเก็บเป้าหมายไว้กับตัวเองและโฟกัสที่การกระทำเงียบๆ จะเป็นผลดีต่อสภาพจิตใจมากกว่า
จะทำอย่างไรดีหากมีเหตุจำเป็นต้องนำเงินออมก้อนนี้ออกมาใช้ก่อนถึงเป้าหมาย
หากเกิดเหตุฉุกเฉินจริง เช่น การเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ ให้พิจารณานำเงินออกมาใช้เฉพาะส่วนที่จำเป็นที่สุดเท่านั้น และอย่ารู้สึกท้อแท้จนล้มเลิกแผนการ ให้คิดว่านี่คือหน้าที่ของเงินที่เข้ามาช่วยบรรเทาความเดือดร้อน จากนั้นเมื่อสถานการณ์กลับสู่ภาวะปกติ ให้เริ่มต้นวางแผนการออมใหม่อีกครั้งโดยปรับระยะเวลาเป้าหมายออกไปตามความเหมาะสม
การใช้บัตรเครดิตส่งผลเสียต่อการเก็บเงินแสนแรกจริงหรือไม่
บัตรเครดิตเป็นเพียงเครื่องมือทางการเงิน ไม่ได้ส่งผลเสียด้วยตัวเอง หากใช้งานอย่างมีสติโดยรูดซื้อเฉพาะสิ่งของจำเป็นและจ่ายเต็มจำนวนทุกงวด บัตรเครดิตจะช่วยสร้างสิทธิประโยชน์ เช่น คะแนนสะสมหรือเครดิตเงินคืนที่ช่วยประหยัดเงินได้ แต่สำหรับผู้ที่ยังไม่มีวินัยทางการเงินและควบคุมความต้องการตัวเองไม่ได้ การหลีกเลี่ยงการใช้บัตรเครดิตและใช้เฉพาะเงินสดหรือเงินโอนจะช่วยคุมงบประมาณได้ปลอดภัยกว่า
หลังจากเก็บเงินแสนแรกได้สำเร็จแล้ว ขั้นตอนต่อไปที่ควรทำคืออะไร
เมื่อบรรลุเป้าหมายเงินแสนแรกแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการแบ่งเงินก้อนนี้ออกเป็นส่วนๆ โดยส่วนหนึ่งประมาณสามถึงหกเท่าของค่าใช้จ่ายรายเดือนให้เก็บไว้เป็นเงินสำรองฉุกเฉินถาวร ส่วนที่เหลือจากนั้นจึงนำไปศึกษาข้อมูลเพื่อเริ่มต้นลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงขึ้น เช่น กองทุนรวมหุ้น หรือการลงทุนเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพ เพื่อเตรียมตัวก้าวสู่เป้าหมายเงินล้านต่อไป
